قبض انبار گمرک چیست؟ تا به حال برایتان پیش آمده که کالایی را وارد کنید اما پیش از ترخیص، نیاز باشد مدرکی داشته باشید که ثابت کند کالا در یک مکان امن و قانونی نگهداری میشود؟
آیا به طور مثال در هنگام خرید کالا از چین یا هر کشور دیگری، نام «قبض انبار گمرک» به گوشتان خورده و با خود پرسیدهاید:
قبض انبار دقیقاً چیست و چرا در فرآیند واردات از چین یا سایر کشورها تا این اندازه مهم است؟
قبض انبار چیست؟
قبض انبار (Warehouse Receipt) سندی رسمی است که توسط انبارهای عمومی، گمرک یا سازمانهای مورد تأیید صادر میشود و نشان میدهد کالا پس از تخلیه در انبار، تحویل گرفته شده و تحت نظارت قانونی نگهداری میشود.
در واقع قبض انبار شناسنامه کالای شما در انبار است و بدون آن، هیچ اقدامی از جمله ترخیص، انتقال، فروش، فک پلمب یا حتی بازدید رسمی قابل انجام نیست.
این قبض، شامل اطلاعات کاملی از کالا است، از جمله:
- نام صاحب کالا
- نوع کالا
- تعداد، وزن و مشخصات بستهبندی
- شماره بارنامه یا اظهارنامه
- تاریخ ورود کالا به انبار
- محل نگهداری کالا
- هزینههای انبارداری
قبض انبار گمرک چیست؟
قبض انبار گمرک نوعی از قبض انبار است که هنگام ورود کالا به انبارهای تحت نظارت گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر میشود. این سند برای انجام مراحل گمرکی ضروری است و عملاً ورود رسمی کالا به چرخه ترخیص را اعلام میکند.
این قبض نشان میدهد کالا:
- وارد کشور شده،
- تخلیه و تحویل انبار گمرکی گردیده،
- تحت قوانین گمرکی نگهداری میشود.
چه زمانی قبض انبار صادر میشود؟
صدور قبض انبار معمولاً در فرآیندهای زیر اتفاق میافتد:
- واردات کالا از چین یا سایر کشورها
- ورود کالا به محدوده گمرک پس از تخلیه از کانتینر
- انتقال کالا از اسکله یا فرودگاه به انبار
- نگهداری کالا تا زمان انجام تشریفات گمرکی
- جابهجایی کالا بین انبارهای مختلف
کاربردهای قبض انبار
قبض انبار تنها یک برگه ساده نیست؛ کاربردهای بسیار مهمی دارد:
اثبات مالکیت یا حق دسترسی
این قبض نشان میدهد چه کسی صاحب کالا یا صاحب حق تصرف آن است.
شروع فرآیند ترخیص کالا
بدون قبض انبار، امکان ثبت اظهارنامه و آغاز ترخیص کالا وجود ندارد.
امکان انتقال مالکیت کالا
در برخی موارد، قبض انبار قابلیت انتقال دارد و میتواند به شخص دیگری واگذار شود.
این موضوع در تجارت و واردات، بهویژه واردات از چین بسیار رایج است.
استفاده بهعنوان وثیقه بانکی
در نظامهای اقتصادی پیشرفته، قبض انبار قابلیت وثیقهگذاری دارد.
محاسبه هزینههای انبارداری
کلیه هزینهها بر اساس زمان ثبتشده در قبض محاسبه میشود.
اطلاعات درجشده در قبض انبار
قبض انبار گمرک معمولاً شامل موارد زیر است:
- نام واردکننده
- شماره ثبت سفارش
- اطلاعات کالا (وزن، نوع، تعداد، بستهبندی)
- تاریخ ورود
- شماره کانتینر یا بارنامه
- نوع حملونقل (دریایی، هوایی، زمینی)
- شماره قرنطینه یا آزمایشگاه (در صورت نیاز)
- هزینههای انبارداری و تخلیه
انواع قبض انبار
قبض انبار ساده
برای کالاهای عادی و غیرخطری صادر میشود.
قبض انبار ویژه کالاهای خطرناک
برای نگهداری مواد شیمیایی، قابل اشتعال یا حساس.
قبض انبار کانتینری
برای کالاهایی که در کانتینر نگهداری میشوند.
قبض انبار انتقالی
زمانی که کالا بین دو انبار مختلف جابهجا شود.
تفاوت قبض انبار با قبض رسید کالا
| قبض انبار | قبض رسید کالا |
|---|---|
| سند رسمی گمرک یا انبار عمومی | رسید داخلی یا معمولی |
| اطلاعات دقیق کالا | معمولاً خلاصهتر |
| قابل انتقال و مهم در ترخیص | کاربرد محدودتر |
| مبنای محاسبه هزینهها | فقط رسید دریافت کالا |
چرا قبض انبار در واردات کالا اهمیت دارد؟
به طور مثال فرآیند واردات کالا از چین شامل چند مرحله کلیدی است. پس از خرید از چین، حمل به بندر مقصد و ورود به گمرک ایران، اولین سند رسمی که واردکننده دریافت میکند قبض انبار گمرک است.
اهمیت آن به دلایل زیر است:
- آغاز رسمی فرایند ترخیص
- جلوگیری از گم شدن یا اختلاط کالا
- امکان بررسی کیفیت و سلامت محموله
- محاسبه دقیق هزینههای انبارداری
- امکان انتقال قبض به شرکتهای ترخیصکار
- آزادی عمل در فروش یا انتقال حقوق محموله
مراحل دریافت قبض انبار گمرک
این فرایند معمولاً در مدت کوتاهی انجام میشود، مگر در کالاهای خاص یا حجیم.
- ورود کالا به مرز یا بندر
- تخلیه توسط اپراتور بندر یا انبار
- کنترل و شمارش کالا
- ثبت اطلاعات در سیستم EPL یا سامانه گمرک
- صدور قبض انبار و تحویل به صاحب کالا
مدت اعتبار قبض انبار چقدر است؟
در صورت طولانی شدن نگهداری، انبار مجاز است هزینههای اضافی دریافت کند. معمولاً قبض انبار تا زمانی اعتبار دارد که:
- هزینههای انبارداری پرداخت نشده باشد
- کالا از انبار خارج نشده باشد
- مشکلی حقوقی برای کالا ایجاد نشده باشد
نحوه استعلام قبض انبار
استعلام قبض انبار از طریق سامانههای زیر ممکن است:
- سامانه EPL گمرک
- سامانه انبارهای عمومی
- شرکتهای حملونقل و ترخیصکار رسمی
- ارائه قبض فیزیکی به باجه گمرک
کلام آخر
قبض انبار گمرک یکی از مهمترین و نخستین اسناد در مسیر واردات کالا، بهویژه برای بازرگانانی است که در زمینه واردات کالا از چین فعالیت میکنند. این سند نهتنها مالکیت و محل نگهداری کالا را مشخص میکند، بلکه آغازگر فرآیندهای قانونی مانند ترخیص، انتقال، فروش و حتی وثیقهگذاری است.
اگر در زمینه دریافت قبض انبار، ترخیص کالا یا فرآیندهای وارداتی به تخصص و تجربه نیاز دارید، گروه بازرگانی اقدام با تیمی حرفهای میتواند شما را در تمام مراحل همراهی کرده و روند واردات را برای شما سریعتر و مطمئنتر کند.
قبض انبار (Bill of Lading – B/L) سندی است که توسط شرکت حملونقل صادر میشود و مالکیت کالا را نشان میدهد. این سند، رسید دریافت کالا از فرستنده، مدرک حملونقل و قرارداد حملونقل محسوب میشود. در حالی که فاکتور تجاری ارزش کالا را مشخص میکند و بارنامه (Air Waybill) برای حمل هوایی استفاده میشود، قبض انبار به طور خاص برای حمل دریایی کاربرد دارد و مالکیت کالا را منتقل میکند.
قبض انبارها بر اساس شرایط و نحوه صدور، به چند دسته تقسیم میشوند:
1.قبض انبار دریایی (Ocean Bill of Lading): رایجترین نوع برای حمل کالا از طریق دریا.
2.قبض انبار درگاهی (Straight Bill of Lading): مالکیت کالا را مستقیماً به گیرنده منتقل میکند و قابل انتقال نیست.
3.قبض انبار قابل انتقال (Order Bill of Lading): قابل انتقال به شخص دیگری است و معمولاً به حامل صادر میشود.
4.قبض انبار الکترونیکی (Electronic Bill of Lading – eB/L): نسخه دیجیتالی قبض انبار که در حال افزایش محبوبیت است.
قبض انبار، مدرک مالکیت کالا است و برای ترخیص کالا از گمرک ضروری است. بدون این سند، گیرنده نمیتواند کالا را تحویل بگیرد. همچنین، در صورت گم شدن یا تقلبی بودن قبض انبار، ممکن است کالا به سرقت برود یا دچار مشکلات قانونی شود.
هنگام بررسی قبض انبار، به موارد زیر توجه کنید: مهر و امضای شرکت حملونقل معتبر باشد، اطلاعات کالا (تعداد، وزن، نوع) دقیقاً مطابق با قرارداد باشد، تاریخ صدور و شماره سریال صحیح باشند و هیچ نشانهای از دستکاری یا جعل وجود نداشته باشد.
شرکت ترخیص کننده کالا که از سال 1375 فعالیت خود را آغاز کرده و در سال 1380 موفق به اخد پروانه به عنوان کارگزار رسمی با شماره 80198، از گمرک جمهوری اسلامی ایران گردید. گروه اقدم، قادر به ترخیص کننده کالا از تمامی گمرکات ایران است.
این شرکت ترخیص کننده تخصصی تجهیزات پالایشگاهی و پتروشیمی، ماشین آلات حفاری و راهسازی، محصولات آرایشی و بهداشتی، مواد اولیه و خطوط تولید مورد نیاز کاخانجات و مواد غذاییست.