ترخیص کالاهای وارداتی

آیا می‌خواهید بدانید چگونه کالای وارداتی از لحظه ثبت سفارش تا تحویل نهایی به سمت شما حرکت می‌کند؟ یکی از مراحل کلیدی و تأثیرگذار در این مسیر، فرآیند ترخیص کالاهای وارداتی است؛ چرا که یک تأخیر یا مشکلی کوچک می‌تواند هزینه‌ها را بالا برده، زمان تحویل را به تعویق بیندازد و حتی منجر به توقف کالا در انبار گمرکی شود. هدف این مقاله توضیح گام‌به‌گام مسیر از «ثبت سفارش» تا «تحویل کالا» است تا با آگاهی بیشتر، واردکنندگان و فعالان بازرگانی بتوانند روند کار را بهینه‌تر اجرا کنند.

مرحله اول: ثبت سفارش کالا

این مرحله نقطه شروع رسمی واردات است و اگر درست انجام نشود، کل فرآیند ترخیص می‌تواند دچار مشکل شود.

چیستی ثبت سفارش

در این گام، واردکننده کالا (شخص حقیقی یا حقوقی) در سامانه‌های مربوط، اطلاعات اولیه کالا، فروشنده، مقصد، ارز، نوع حمل و … را وارد می‌کند و مجوز اولیه ورود کالا را دریافت می‌نماید.

مدارک مورد نیاز و الزامات

مدارکی مانند: کارت بازرگانی، پیش‌فاکتور (پروفُرما)، مشخصات فنی کالا، شناسه فروشنده، شناسه کالا و گمرکی، ارزیابی اولیه کالا.

مراحل ثبت سفارش

به صورت خلاصه:

• ورود به سامانه جامع تجارت
• ثبت جزئیات کالا و واردکننده
• انتخاب نوع ثبت سفارش (معمولی/یوزانس/مدت‌دار)
• پرداخت حق ثبت یا هزینه مربوط
• دریافت کد ثبت سفارش

نکات مهم و ریسک‌ها

1. وارد کردن کد تعرفه گمرکی اشتباه می‌تواند منجر به تأخیر یا جریمه شود.
2. مدت اعتبار ثبت سفارش معمولاً محدود (مثلاً ۳ تا ۶ ماه) است؛ در صورت عدم واردات در مدت، نیاز به تمدید دارد.

مرحله دوم: واردات و ورود کالا به گمرک

پس از ثبت سفارش و عقد قرارداد با فروشنده، کالا حمل می‌شود و واردکننده وارد مرحله عملی واردات می‌شود.

• حمل کالا، بیمه بار و صدور بارنامه از فروشنده یا حمل‌کننده.
• ورود کالا به انبار گمرکی یا محل تحت نظارت گمرک و دریافت قبض انبار.
• بررسی اسناد حمل و تطابق آن‌ها با پیش‌فاکتور، بارنامه و ثبت سفارش.

مرحله سوم: فرآیند ترخیص کالا از گمرک

در این مرحله، کالا آماده آزادسازی است و باید کلیه مدارک، مجوزها، و پرداخت‌ها انجام شده باشد. ترخیص کالا یعنی آزاد شدن قانونی کالا از محوطه گمرکی کشور به سمت بازار داخلی یا مقصد نهایی.

مدارک مورد نیاز ترخیص کالا

جدولی که برخی از مدارک رایج را نشان می‌دهد:

مدرک	توضیح
اظهارنامه واردات قطعی	در سیستم گمرکی ثبت می‌شود.
قبض انبار گمرکی	تأیید ورود کالا به محل تحت نظارت گمرک.
بارنامه	سند حمل کالا از مبدأ به مقصد.
گواهی مبدأ	برای تعیین کشور تولید و تعرفه.
مجوزهای قانونی	استاندارد، بهداشت، قرنطینه و … اگر کالا مشمول باشند.

مراحل ترخیص به‌صورت گام به گام

• ثبت اظهارنامه در سامانه گمرکی (مثلاً ‎EPL)
• تعیین مسیر (سبز، زرد، قرمز) برای بررسی کالا
• بازرسی یا ارزیابی کالا توسط کارشناسان گمرک
• پرداخت حقوق ورودی، سود بازرگانی، عوارض و مالیات بر ارزش افزوده
• صدور پروانه ترخیص و خروج کالا از انبار گمرکی.

زمان، هزینه‌ها و نکات عملی

1. مدت مجاز نگهداری کالا در انبار گمرکی بعد از ورود معمولاً دو ماه است؛ در صورت عدم ترخیص، کالا ممکن است متروکه شود.
2. هزینه‌های مختلف: انبارداری، تخلیه، کارشناسی، آزمایشگاه و … که علاوه بر حقوق گمرکی ممکن است برای صاحب کالا به بار آید.

مرحله چهارم: تحویل کالا و انتقال به مقصد نهایی

پس از صدور پروانه ترخیص، کالا آماده تحویل است. این مرحله نیز اهمیت بالایی دارد چون مطابقت کالا با اسناد و شرایط قرارداد باید تأیید شود.

• بارگیری کالا از انبار گمرکی و انتقال به انبار صاحب کالا یا محل مصرف.
• کنترل کیفیت، تطابق تعداد و مشخصات کالا با قرارداد/پیش‌فاکتور.
• تکمیل فرآیند داخلی شرکت واردکننده: ثبت حسابداری، بهای تمام شده، آماده‌سازی برای توزیع.

نکته مهم: در صورت مغایرت یا تأخیر در تحویل، ممکن است هزینه‌های اضافی یا افت کیفیت به‌وجود آید.

نکات کلیدی برای موفقیت بیشتر در ترخیص کالا

1. از همان ابتدا، انتخاب فروشنده و تأمین‌کننده معتبر و تعیین شرایط قرارداد شفاف بسیار مهم است.
2. استفاده از شرکت ترخیص‌کار معتبر با دانش به‌روز، می‌تواند ریسک را کاهش دهد.
3. کنترل دقیق اسناد: پیش‌فاکتور، بارنامه، تعرفه گمرکی، مجوزها و تطابق اطلاعات آن‌ها.
4. برنامه‌ریزی زمان‌بندی: بدانید ثبت سفارش، ورود کالا، ترخیص و تحویل ممکن است زمان‌بر باشد.
5. نظارت بر هزینه‌ها، چون هزینه‌های پنهان می‌توانند موجب افزایش بهای تمام شده کالا شوند.

کلام آخر

فرآیند ترخیص کالاهای وارداتی از مرحله ثبت سفارش تا تحویل نهایی، یکی از حساس‌ترین و پرچالش‌ترین بخش‌های تجارت بین‌المللی است. هر مرحله از این مسیر، از تکمیل اسناد و اخذ مجوزها گرفته تا پرداخت حقوق گمرکی و دریافت پروانه ترخیص، نیازمند دقت، تجربه و آشنایی کامل با قوانین روز گمرکی کشور است.

در این مسیر، همکاری با مجموعه‌های معتبر و با تجربه همچون شرکت بازرگانی اقدم می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک‌ها و تسریع فرآیند ترخیص داشته باشد. این شرکت با بهره‌گیری از کارشناسان حرفه‌ای و آشنا با سامانه‌های گمرکی، خدماتی چون ثبت سفارش، مشاوره واردات، ترخیص تخصصی و حمل کالا تا مقصد را ارائه می‌دهد؛ بنابراین واردکنندگان می‌توانند با اطمینان خاطر بیشتری بر توسعه کسب‌وکار خود متمرکز شوند.